สหกรณ์บริการชุมชนหมู่บ้านนักกีฬา จำกัด เขตสะพานสูง กรุงเทพมหานคร

ประวัติความเป็นมา

            สหกรณ์บริการชุมชนหมู่บ้านนักกีฬา จำกัด เกิดจากการรวมตัวกันของผู้ค้าบนลานเอนกประสงค์ชุมชนหมู่บ้านนักกีฬา หรือที่เรียกกันสั้น ๆ ว่า “ลานเศรฐกิจ”  โดยผู้ค้ากลุ่มนี้เริ่มเข้ามาขายสินค้าบนลานเศรษฐกิจของหมู่บ้านตั้งแต่ปี พ.ศ.2539 โดยการค้าขายช่วงแรกนั้นยังไม่มีปัญหาใดๆ เนื่องจากการเคหะแห่งชาติได้ทำการตีเส้น แบ่งล็อคให้ผู้ค้าและเก็บค่าเช่าเป็นรายเดือน ต่อมาในปี  2540 ได้มีผู้ค้าจากอาคารพานิชย์ที่อยู่ในบริเวณเดียวกัน ไปร้องศาลปกครอง ว่าการเคหะแห่งชาตินำพื้นที่ส่วนกลางของชุมชนมาหาผลประโยชน์ ในเวลาต่อมาการเคหะฯจึงได้หยุดการเก็บค่าเช่า  และขับไล่กลุ่มผู้ค้าออกจากพื้นที่ดังกล่าว แต่กลุ่มผู้ค้าก็ได้ต่อสู้มาจนถึงปัจจุบัน

ในระยะแรกการเคหะฯได้สัญญากับผู้ค้าในลานเศรษฐกิจว่า จะสร้างตลาดไว้รองรับบนพื้นที่ฝั่งตรงกันข้ามติดกับอู่รถประจำทางสาย 93 โดยการเคหะฯ จะเป็นผู้บริหารจัดการตลาดนี้เอง แต่ต่อมาในปี 2547  การเคหะฯได้นำพื้นที่ดังกล่าวไปให้เอกชนเช่าทำตลาดโดยไม่ได้บอกให้กลุ่มผู้ค้ารู้ล่วงหน้า   กลุ่มผู้ค้าจึงปฎิเสธที่จะย้ายไปค้าขายในพื้นที่ดังกล่าวเนื่องจากกลัวว่าจะโดนเก็บค่าเช่าแพง และถูกเอาเปรียบจากเอกชนที่มาบริหารจัดการตลาดแห่งนั้น  ต่อมา ปี 2549 การเคหะแห่งชาติได้ฟ้องขับไล่กลุ่มผู้ค้าบนลานเศรษฐกิจทั้งหมด  โดยทำการฟ้องแยกเป็นรายบุคคล ทั้งหมดรวม 150 คดี  กลุ่มผู้ค้าจึงได้รวมตัวกันต่อสู้คดีด้วยการสนับสนุนจากมูลนิธิผู้บริโภค  และในเดือนมิถุนายน 2549  กลุ่มผู้ค้าจำนวน 123 คนได้ร่วมกันตั้งเป็นกลุ่มออมทรัพย์สะสมทุนจำนวน 123,700 บาท  เพื่อนำไปใช้ในการลงทุนหาพื้นที่ทำการค้าขายในอนาคต ในกรณีที่ถูกขับไล่ให้ไปค้าขายที่อื่น  ปลายปี 2549 กลุ่มออมทรัพย์นี้ได้ยกฐานะเป็น “สหกรณ์”

เป้าหมายหลักของการจัดตั้งสหกรณ์ คือกลุ่มต้องการมีฐานะเป็นนิติบุคคลจะได้สามารถทำนิติกรรมกับการเคหะฯได้ และสามารถบริหารจัดการตลาดและดูแลตนเองได้ โดยไม่ต้องให้เอกชนเข้ามาบริหารจัดการ ส่วนเป้าหมายรองคือต้องการช่วยจัดหาสินค้า และวัตถุดิบมาจำหน่ายให้สมาชิกในราคาที่เป็นธรรม ไม่ต้องผ่านพ่อค้าคนกลาง  นอกจากนั้นยังมีเป้าหมายในเพื่อจัดหาทุน และแหล่งทุนให้กับสมาชิก เพื่อไม่ให้สมาชิกต้องถูกเอาเปรียบเรื่องดอกเบี้ยจากเงินกู้นอกระบบ

 

ณ  31 กรกฎาคม 2553 สหกรณ์บริการชุมชนหมู่บ้านนักกีฬา  จำกัด มีสมาชิก 222 คน  มีทุนเรือนหุ้น 1,311,941 บาท ( หนึ่งล้านสามแสนหนึ่งหมื่นเก้าร้อยสี่สิบเอ็ดบาทถ้วน )  มีที่ทำการอยู่ที่ 99/4  ซอย 5 ถ.หมู่บ้านนักกีฬาแหลมทอง จำกัด แขวงสะพานสูง  เขตสะพานสูง  กทม. 10250

ลักษณะทั่วไปของผู้ค้าหาบเร่แผงลอย

กลุ่มหาบเร่แผงลอย เป็นกลุ่มคนที่มีรายได้น้อย ถูกเอารัดเอาเปรียบ ไม่มีสวัสดิการจากภาครัฐ ไม่มีเงินเดือน ไม่มีนายจ้าง รายได้ไม่แน่นอน และเดือดร้อนเรื่องที่ทำกิน

กลุ่มหาบเร่แผงลอย มีทั้งร้านค้าประจำและร้านค้าสัญจร  บางคนขายทั้งวัน บางคนขายเฉพาะช่วงเช้าหรือช่วงบ่าย โดยรอบเช้าตั้งแต่เวลา  05.00 น. – 11.00 น. ช่วงบ่าย ตั้งแต่เวลา  16.00 น. – 23.00 น.

คุณสมบัติของสมาชิก

ผู้ที่จะสมัครเป็นสมาชิกของสหกรณ์ต้องเป็นผู้ที่มีที่พักอาสัยอยู่ในหมู่บ้านนักกีฬา หรือเขตสะพานสูง อายุ 20 ปีขึ้นไป และต้องสมัครเป็นสมาชิกด้วยความเต็มใจ ไม่มีใครบังคับ   สมาชิกจะต้องออมเงินเดือนละ 100 บาท

คณะกรรมการสหกรณ์ฯ

กรรมการบริหารสหกรณ์มาจากการเลืกตั้งของสมาชิก และอยู่ในวาระได้คราวละสองปี และไม่เกินสองวาระ

กิจกรรมสหกรณ์

ปัจจุบันสหกรณ์ดำเนินกิจกรรมดังนี้

  1. จัดหาสินค้าอุปโภค บริโภคที่จำเป็นมาจำหน่ายให้สมาชิกและบุคคลทั่วไป
  2. ให้สินเชื่อแก่สมาชิก ดังนี้
  • กู้ฉุกเฉิน วงเงินกู้ไม่เกิน 10,000 บาท โดยผู้กู้ต้องเป็นสมาชิกไม่ต่ำกว่า 6 เดือน
  • กู้สามัญ วงเงินกู้ไม่เกิน 40,000 บาท โดยผู้กู้ต้องมีหุ้นกับสหกรณ์ และต้องเป็นสมาชิกไม่ต่ำกว่า 7 เดือนขึ้นไป อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 12 ต่อปี
  • กู้พิเศษเฉพาะกิจ วงเงินกู้ไม่เกิน 40,000 บาท โดยผู้กู้ต้องมีหุ้นกับสหกรณ์ และต้องเป็นสมาชิกไม่ต่ำกว่า 1 ปีขึ้นไป อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 12 ต่อปี

สมาชิกต้องผ่อนชำระคืนเงินกู้เป็นรายวัน  โดยสหกรณ์จะคิดดอกเบี้ยแบบลดต้นลดดอกให้กับสมาชิก

ความคืบหน้าด้านคดี

สำหรับด้านคดีกับการเคหะฯนั้น ทางกลุ่มได้รับการช่วยเหลือทางด้านคดีจาก มูลนิธิผู้บริโภค  นอกจากนั้นก็มีกลุ่มอื่น ๆ ที่เชื่อมโยงกันอยู่ เช่น “เครือข่ายผู้เดือดร้อนจากการเคหะแห่งชาติ” และ “ เครือข่ายแรงงานนอกระบบ”  เป็นต้น ในปี 2552  ศาลได้พิพากษาตัดสินให้กลุ่มผู้ค้าทั้งหมดออกจากพื้นที่  แต่ยังไม่บังคับคดี เพราะอยู่ระหว่างการอุทธรณ์

ปัญหาของสหกรณ์

นอกจากความเดือดร้อน เรื่องพื้นที่ขายของแล้ว ปัจจุบันสหกรณ์ยังมีทุนน้อยไม่สามารถให้บริการสมาชิกได้อย่างทั่วถึง เพราะไม่มีทุนจากแหล่งทุนอื่น มีแต่ทุนจากหุ้นของสมาชิก

ความคาดหวังของสหกรณ์

  • ต้องการให้รัฐสมทบทุน เพื่อให้สหกรณ์มีทุนหมุนเวียนเพียงพอที่จะบรรเทาความเดือดร้อนของสมาชิก
  • ต้องการสวัสดิการจากภาครัฐ เพราะผู้ค้าหาบเร่แผงลอยเป็นแรงงานนอกระบบซึ่งรัฐไม่ได้จัดสวัสดิการให้
  • ต้องการให้สมาชิกมีที่ทำกินอย่างถาวร และไม่ถูกเอารัดเอาเปรียบ